Lễ khai trương Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển: mở ra những hướng hợp tác nghiên cứu về biển và đại dương

Ngày 18/9/2026, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam (VMU) đã tham dự trực tuyến Lễ khai trương Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển tại Đại học Nhân văn Quốc gia Nga ở Mát-xcơ-va, Lễ khai trương Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển có sự tham dự của các nhà lãnh đạo, nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các cơ sở nghiên cứu, đào tạo hàng đầu thế giới trong lĩnh vực biển. Tham dự Lễ khai trương trực tuyến, về phía Việt Nam có hai bài phát biểu quan trọng của Thượng tướng Lê Quang Đạo - Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và PGS.TS. Phạm Xuân Dương - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.

Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển được thành lập theo chỉ thị của Tổng thống Liên bang Nga, trên cơ sở nội dung các cuộc tiếp xúc giữa Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga, Chủ tịch Hội đồng biển Liên bang Nga N.P. Patrushev với các đối tác nước ngoài trong giai đoạn 2025-2026, trong đó có chuyến thăm Việt Nam từ ngày 14-16/9/2025.

Trợ lý Tổng thống, Chủ tịch Hội đồng Biển Liên bang Nga Nikolai P. Patrushev phát biểu trong Lễ khai trương tại điểm cầu Mát-xcơ-va

Phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc sự kiện, ông N.P. Patrushev - Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga, Chủ tịch Hội đồng Biển Liên bang Nga nhấn mạnh vai trò của Trung tâm trong việc phát triển nền tảng nghiên cứu về biển và đại dương, thúc đẩy các nghiên cứu liên ngành và tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học, các quốc gia và cộng đồng có truyền thống gắn bó với biển.

Tham dự và phát biểu tại Lễ khai trương, Thượng tướng Lê Quang Đạo - Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Namcho biết, Việt Nam là quốc gia có bờ biển dài hơn 3.260km trải từ Bắc xuống Nam và hơn 4.000 hòn đảo lớn nhỏ. Việt Nam chủ trương trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển, phát triển bền vững, thịnh vượng, an ninh và an toàn; phát triển bền vững kinh tế biển gắn liền với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, tăng cường đối ngoại, hợp tác quốc tế về biển, góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển.

Thượng tướng Lê Quang Đạo - Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam phát biểu tại sự kiện

Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh xác định biển, đảo là không gian phát triển chiến lược và là nền tảng quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Nghị quyết đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển quản trị biển hiện đại, dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu số; phát triển kinh tế biển hiện đại, bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát huy văn hóa biển. Trong đó, Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao..

Tại sự kiện, PGS.TS. Phạm Xuân Dương - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trân trọng gửi tới Chủ tịch Hội đồng Biển LB Nga Nikolai P. Patrushev và Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu nhân văn về biển Konstantin A. Manasenko lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Thầy Hiệu trưởng PGS.TS. Phạm Xuân Dương trân trọng cảm ơn Ban Tổ chức đã mời Nhà trường tham dự sự kiện và phát biểu chúc mừng tới Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển; đồng thời bày tỏ tin tưởng Trung tâm sẽ từng bước trở thành địa chỉ nghiên cứu, trao đổi học thuật và kết nối quốc tế về các vấn đề biển và đại dương.

Theo Thầy Hiệu trưởng, trong lịch sử phát triển của nhân loại, biển không chỉ là một không gian địa lý mà còn là không gian của giao thương, giao lưu giữa các nền văn minh, nơi hình thành và phát triển của nhiều cộng đồng, truyền thống hàng hải, giá trị văn hóa và bản sắc của các quốc gia, dân tộc.

PGS.TS. Phạm Xuân Dương - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam phát biểu tại Lễ khai trương Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển

Vì vậy, nghiên cứu về biển cần được tiếp cận từ nhiều khía cạnh, không chỉ bao gồm khoa học tự nhiên, kỹ thuật, kinh tế hay quản lý mà còn cần quan tâm đến con người, xã hội, lịch sử và văn hóa biển. Nghiên cứu nhân đạo biển giúp làm rõ cách con người sống cùng biển, quá trình hình thành các cộng đồng biển, sự phát triển của các truyền thống và giá trị văn hóa hàng hải, cũng như lịch sử giao lưu, tương tác giữa các quốc gia và nền văn minh trên biển.

Mở rộng hợp tác giữa Trường Đại học Hàng hải Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển

Từ những điểm tương đồng về mối quan tâm nghiên cứu, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhận thấy nhiều triển vọng hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển.

Trước hết, hai bên có thể thúc đẩy các chương trình nghiên cứu chung về lịch sử hàng hải, truyền thống và văn hóa hàng hải, cũng như những tác động kinh tế - xã hội của quá trình phát triển không gian biển. Các kết quả nghiên cứu có thể được công bố trên các diễn đàn học thuật, góp phần chia sẻ tri thức và tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học trong lĩnh vực nghiên cứu biển.

Bên cạnh đó, hai bên có thể phối hợp tổ chức hội thảo, diễn đàn và tọa đàm quốc tế về nghiên cứu nhân đạo biển, phát triển kinh tế biển, lịch sử hàng hải và những vấn đề mới đặt ra đối với các cộng đồng biển. Đây cũng là cơ hội để kết nối các nhà khoa học, trường đại học và cơ sở nghiên cứu biển của Việt Nam, Liên bang Nga và các quốc gia khác.

Một hướng hợp tác khác được đề xuất là trao đổi giảng viên, nhà nghiên cứu, học viên và sinh viên, đồng thời nghiên cứu khả năng triển khai các chương trình học thuật ngắn hạn, nghiên cứu chung và trao đổi học giả.

Những hoạt động này sẽ góp phần mở rộng không gian hợp tác học thuật, tăng cường chia sẻ tri thức và thúc đẩy các nghiên cứu liên ngành về biển và đại dương.

Bên cạnh Lễ khai trương Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển, chương trình còn có phiên toàn thể cùng các phiên chuyên đề thuộc khuôn khổ Phiên chiến lược quốc tế.

Trong đó, các đại biểu tập trung trao đổi tại Phiên chuyên đề “Ảnh hưởng của sức mạnh biển đối với trật tự thế giới: Những bài học của lịch sử và hiện đại”, qua đó tiếp cận vai trò của biển từ góc độ lịch sử, chiến lược và quan hệ quốc tế.

Tại phiên chuyên đề “Nghiên cứu nhân văn biển: Các chủ đề kinh điển và các chủ đề triển vọng” tập trung vào những hướng nghiên cứu truyền thống và các vấn đề mới nổi trong nghiên cứu nhân văn biển, tạo không gian trao đổi học thuật giữa các nhà khoa học, chuyên gia và các cơ sở nghiên cứu.

Các phiên chuyên đề đã được thảo luận, nghiên cứu sôi nổi

Việc Trường Đại học Hàng hải Việt Nam được mời tham dự và có phát biểu đóng góp quan trọng tại Lễ khai trương Trung tâm Nghiên cứu nhân đạo biển tiếp tục khẳng định vai trò và vị thế của VMU trong mạng lưới hợp tác nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực lĩnh vực hàng hải.

Phiên họp trực tuyến diễn ra tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam

Thông qua những kết nối này, các bên có thể cùng đóng góp vào việc phát triển tri thức về biển, làm sâu sắc hơn nhận thức về mối quan hệ giữa con người và biển, đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế vì một tương lai trong đó biển được nghiên cứu, khai thác, quản lý và bảo tồn một cách có trách nhiệm, dựa trên nền tảng khoa học và sự hiểu biết sâu sắc về lịch sử, văn hóa và con người./.